Equity · Module 4

Overview of Equity Securities

Các loại cổ phiếu (common, preferred, callable, putable, convertible), private vs public equity, cổ phiếu quốc tế (DR, ADR, GDR), và mối quan hệ ROE vs cost of equity.

LOS 4.a Types of equity securities LOS 4.b Public vs private equity LOS 4.c Non-domestic equity (DR) LOS 4.d Risk & return characteristics LOS 4.e Role of equity for issuer & investor LOS 4.f Cost of equity vs accounting return

1 · Bản chất Equity Security

Equity = phần sở hữu trong doanh nghiệp — có quyền voting, dividend, residual claim. Khác với debt (chỉ là chủ nợ).

Equity security

A claim on a firm's assets after all liabilities have been paid — represents an ownership interest.

Chứng khoán vốn — thể hiện quyền sở hữu công ty. Có quyền biểu quyết, hưởng dividend và phần tài sản còn lại sau khi trả nợ (residual claim).

Tiêu chí	Equity	Debt
Quyền	Ownership — sở hữu	Chủ nợ (creditor)
Ưu tiên	Sau debt trong phá sản	Trước equity
Cash flow	Dividend (không cam kết)	Coupon + principal (cam kết hợp đồng)
Kỳ hạn	Vô hạn	Có maturity (trừ perpetual bond)
Risk / Return	Cao / Cao	Thấp / Thấp

2 · Common Shares vs Preferred Shares

2 loại cổ phiếu chính — nhớ common có voting + residual, preferred có dividend cố định + ưu tiên nhưng không voting.

Common Shares

Cổ phiếu phổ thông — "chủ sở hữu thực sự"

Voting rights: quyền biểu quyết bầu HĐQT, các quyết định lớn. Statutory voting — 1 share = 1 phiếu cho mỗi vị trí HĐQT. Cumulative voting — tổng số phiếu = shares × số vị trí; có thể dồn hết vào 1 ứng viên ⇒ bảo vệ minority shareholder.
Dividend: không cam kết, phụ thuộc HĐQT quyết định.
Residual claim: nhận cuối cùng khi thanh lý.
Classes: nhiều công ty phát hành A/B với voting và dividend khác nhau (dual-class share).

Preferred Shares

Cổ phiếu ưu đãi — pha giữa equity & debt

Dividend cố định, được ưu tiên trả trước common.
Không có voting (trừ một số trường hợp).
Ưu tiên hơn common khi phá sản, nhưng thấp hơn debt.
Không có maturity ⇒ vẫn là equity.

2.1 · Preferred shares — 4 biến thể

Loại	Đặc điểm
Cumulative preferred	Nếu skip dividend năm này, phải trả bù toàn bộ dividend nợ trước khi trả common. Bảo vệ investor.
Non-cumulative preferred	Skip dividend là mất luôn, không trả bù.
Participating preferred	Nhận dividend cố định + hưởng thêm nếu công ty vượt ngưỡng lợi nhuận / khi thanh lý nhận thêm % giá trị.
Non-participating	Chỉ nhận dividend cố định, không hưởng thêm.
Convertible preferred	Có thể chuyển đổi thành common theo tỷ lệ định trước ⇒ hưởng upside khi common tăng.
Callable / Putable preferred	Callable ⇒ issuer có quyền mua lại (lợi cho issuer). Putable ⇒ holder có quyền bán lại (lợi cho holder).

Bẫy thường gặp

Preferred stock không phải bond dù dividend cố định — vẫn là equity, không có maturity.
Callable ⇒ issuer benefit ⇒ investor đòi yield cao hơn. Putable ngược lại.
Convertible preferred = combo của straight preferred + call option trên common.

3 · Public vs Private Equity

Cùng là equity nhưng khác thị trường giao dịch, tính thanh khoản và cách định giá.

Tiêu chí	Public equity	Private equity
Listing	Niêm yết trên sàn (NYSE, HOSE)	Không niêm yết
Liquidity	Cao	Thấp — khó exit
Regulation / Disclosure	Cao — bắt buộc BCTC công khai	Ít
Investor	Public + institutional	Chủ yếu institutional / accredited
Định giá	Từ market price	Phải appraisal / negotiate

3.1 · 3 loại private equity investment

Venture Capital (VC)

Đầu tư vào startup (seed, series A/B/C).
Rủi ro rất cao, kỳ vọng vài deal lãi lớn bù cho phần lỗ.

Leveraged Buyout (LBO)

Mua công ty công khai/công ty tư nhân bằng vay nợ (LBO fund).
Sau đó cải tổ, cắt chi phí, bán lại/IPO.
Special case: MBO (management buyout).

Private investment in public equity (PIPE)

Công ty niêm yết bán cổ phần cho private investor với giá chiết khấu.
Thường khi cần vốn gấp, chi phí thấp hơn phát hành đại chúng.

4 · Non-domestic Equity — DR & ADR

Cách công ty nước ngoài niêm yết tại thị trường khác — thông qua Depository Receipt.

Depository Receipt (DR)

A security that trades on a local exchange but represents shares of a foreign company held by a depository bank in the issuer's home country.

Chứng chỉ ký quỹ — giao dịch tại 1 sàn, đại diện cho cổ phiếu công ty nước ngoài do bank giữ ở nước sở tại. Cho phép investor mua cổ phiếu nước ngoài mà không cần mở tài khoản nước ngoài.

4.1 · Sponsored vs Unsponsored

Unsponsored DR

Depository bank tự tạo, không có sự tham gia của issuer.
Holder không có voting rights.

4.2 · ADR vs GDR

Loại	Nơi giao dịch	Đơn vị tiền tệ
American DR (ADR)	US exchanges (NYSE, Nasdaq)	USD
Global DR (GDR)	Ngoài US, chủ yếu London, Luxembourg	Thường USD hoặc EUR
Global Registered Share (GRS)	Giao dịch trực tiếp trên nhiều sàn quốc tế cùng lúc	Bản tệ mỗi sàn

5 · Risk & Return của Equity

Return từ 3 nguồn: dividend, capital gain, foreign currency (nếu quốc tế). Risk đo bằng variance/std dev.

Total return

Total R = (P₁ − P₀ + D) / P₀

Nếu reinvest dividend: R = (1 + D_yield) × (1 + P_change) − 1.
Nếu là cổ phiếu ngoại tệ: cộng thêm currency return.

Risk ranking

Common (không cumulative) > Common (cumulative preferred có ưu tiên trước) > Preferred non-cumulative > Preferred cumulative > Putable preferred (an toàn nhất trong preferred).
Callable = rủi ro hơn cho holder (bị call khi lãi giảm).
Putable = an toàn hơn cho holder.

6 · Vai trò Equity với issuer & investor

Doanh nghiệp dùng equity để huy động vốn dài hạn không phải trả nợ; investor dùng equity để có growth & hedge inflation.

Với issuer

Nguồn vốn vĩnh viễn, không cam kết trả gốc lãi.
Không tạo áp lực tài chính khi doanh thu yếu.
Nhưng: pha loãng quyền sở hữu, chi phí phát hành cao, dividend không được deduct thuế.
Ảnh hưởng tới cấu trúc vốn ⇒ cost of capital.

Với investor

Kỳ vọng return cao hơn debt (equity risk premium).
Hưởng growth kinh tế, hedge inflation dài hạn.
Có quyền tham gia quản trị (common).
Nhưng chịu rủi ro cao nhất, có thể mất toàn bộ vốn.

7 · Cost of Equity vs ROE — không được nhầm

2 khái niệm hoàn toàn khác nhau mà đề CFA hay đảo. Nhớ: ROE là accounting return, cost of equity là required return của investor.

Chỉ tiêu	Cost of Equity (r)	ROE
Bản chất	Suất sinh lời investor đòi hỏi để bỏ vốn vào equity — hàm của rủi ro	Suất sinh lời kế toán = NI / Book equity
Ước tính từ	CAPM: r = R_f + β × (R_m − R_f) hoặc DDM: r = D₁/P₀ + g	Financial statements (NI, BV)
Dùng để	Discount rate trong valuation (DCF)	Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn
Base	Market value	Book value

r = R_f + β × (R_m − R_f) | ROE = NI / Book EquityCost of equity từ mô hình rủi ro · ROE từ báo cáo tài chính

Rule of thumb — value creation

Nếu ROE > Cost of equity ⇒ công ty đang tạo giá trị cho shareholder.
Nếu ROE < Cost of equity ⇒ đang huỷ hoại giá trị — dù có lợi nhuận kế toán vẫn thất bại về giá trị kinh tế.
Đây là nền tảng của Economic Value Added (EVA) và Residual Income.

8 · Traps & exam keywords

7 điểm dễ nhầm về loại equity.

#	Điểm dễ nhầm	Nhớ đúng
1	Preferred có phải fixed-income?	KHÔNG — vẫn là equity, không có maturity.
2	Cumulative vs Non-cumulative preferred	Cumulative bù dividend skip trước khi common được nhận.
3	Callable vs Putable preferred — ai lợi?	Callable = issuer benefit ⇒ yield cao. Putable = holder benefit ⇒ yield thấp.
4	Statutory vs Cumulative voting	Statutory: 1 share = 1 vote/vị trí. Cumulative: có thể dồn phiếu ⇒ bảo vệ minority.
5	Sponsored vs Unsponsored DR	Sponsored có voting, unsponsored không.
6	Cost of equity vs ROE	Cost = required return từ risk. ROE = kế toán NI/BV. Không đồng nhất.
7	PIPE	Public company bán private cho investor giảm giá — cần vốn nhanh.

9 · Keyword → chọn gì

Gõ: 'residual claim', 'fixed dividend', 'cumulative', 'depository receipt', 'private placement to public firm'…

Đề nói	Chọn	Vì sao
"ownership + voting rights + residual claim"	Common stock	Đặc điểm cổ đông thường.
"fixed dividend, no voting, no maturity"	Preferred stock	Vẫn là equity.
"skipped dividends accrue"	Cumulative preferred	Phải trả bù.
"receives extra dividend if profit exceeds threshold"	Participating preferred	Chia thêm profit / thanh lý.
"can be converted to common at set ratio"	Convertible preferred	Combo preferred + call option.
"issuer can redeem preferred at a set price"	Callable preferred	Lợi cho issuer, yield cao.
"minority shareholder can concentrate votes"	Cumulative voting	Bảo vệ minority.
"raises capital by selling stock to institutions only"	Private placement / PIPE	Không public offering.
"local exchange listing of foreign firm's shares held by bank"	Depository Receipt (DR)	ADR/GDR.
"depository bank creates DR without firm cooperation"	Unsponsored DR	No voting.
"trades in USD on NYSE"	ADR	American DR.
"listed simultaneously in multiple markets in local currencies"	Global Registered Share (GRS)	Không phải DR.
"invest in startups (seed / Series A)"	Venture Capital	Loại PE.
"acquire firm using large debt, restructure, resell"	Leveraged Buyout (LBO)	Loại PE.
"public firm sells shares to a private investor at discount"	PIPE	Cần vốn nhanh, không public.
"required return investors demand for equity risk"	Cost of equity	CAPM hoặc DDM.
"NI divided by book value of equity"	ROE	Accounting return.
"ROE > cost of equity"	Value-creating	Nền tảng EVA/RI.

10 · Practice — 7 exam-style questions

7 câu trắc nghiệm — click để xem giải thích.

Q 1 / 7Score: 0